logo queen med formato.jpg

Psoríase grave/artrite psoriásica - tratamento

Considerações iniciais

O manejo da psoríase grave e da artrite psoriásica depende de:

  • extensão cutânea
  • impacto funcional
  • presença de artrite
  • entesite/dactilite
  • acometimento axial
  • comorbidades
  • resposta prévia terapêutica

Hoje o tratamento frequentemente envolve:

  • imunobiológicos
  • pequenas moléculas-alvo
  • imunossupressores clássicos.

 

PSORÍASE GRAVE — QUANDO CONSIDERAR

Critérios comuns:

  • PASI elevado - maior que 10
  • 10% superfície corporal
  • acometimento:
    • face
    • couro cabeludo importante
    • genital
    • palmo-plantar
  • impacto funcional/psicossocial importante

Mesmo área pequena pode ser considerada grave se incapacitante.

 

ARTRITE PSORIÁSICA — MANIFESTAÇÕES

Pode ocorrer:

  • artrite periférica
  • sacroileíte
  • espondilite
  • entesite
  • dactilite
  • destruição articular progressiva

 

OBJETIVOS DO TRATAMENTO

  • controlar inflamação
  • evitar deformidade
  • controlar pele
  • reduzir dor
  • preservar função
  • reduzir risco cardiovascular

MANEJO DA PSORÍASE CUTÂNEA GRAVE

1. Terapia tópica

Adjunta mesmo em casos graves:

  • corticoides
  • calcipotriol
  • tacrolimus em áreas sensíveis

 

2. Fototerapia

UVB narrow-band

Pode ajudar bastante.

Limitações:

  • logística
  • formas muito extensas
  • artrite associada.

 

3. Sistêmicos clássicos

Metotrexato

Muito usado. Especialmente bom quando:

  • pele + articulação
  • Dose típica: 15–25 mg/semana
  • Associar: ácido fólico.
  • Monitorar: fígado - hemograma - função renal.

 

Ciclosporina

Boa para:

  • controle rápido
  • surtos graves

Limitações:

  • nefrotoxicidade
  • HAS.

 

Acitretina

Mais útil:

  • formas pustulosas
  • hiperqueratóticas

Menor efeito articular.

 

IMUNOBIOLÓGICOS

Hoje são pilares nos casos moderados/graves.

Anti-TNF

Muito bons para: artrite axial e entesite.

  • adalimumabe
  • infliximabe
  • etanercepte

 

Anti-IL17

Excelente resposta cutânea e articular.

  • secuquinumabe
  • ixekizumabe

 

 

Anti-IL23

  • guselcumabe
  • risanquizumabe

Ótima eficácia cutânea.

 

Anti-IL12/23

  • ustequinumabe

 

PEQUENAS MOLÉCULAS

Apremilaste

(PDE4)

Menos potente, mas útil:

  • casos moderados
  • contraindicação imunobiológicos.

 

Inibidores JAK

Usados em alguns casos refratários.

  • tofacitinibe
  • upadacitinibe
ChatGPT Image 23 de mai. de 2026, 13_01_10.png

MANEJO DA ARTRITE PSORIÁSICA

Casos leves

  • AINE
  • infiltração local

Mas: AINE NÃO previne dano estrutural.

 

Doença persistente/moderada

Metotrexato

frequentemente primeira escolha.

Doença grave / erosiva / axial

Hoje frequentemente indica:imunobiológico precoce.

Especialmente:

  • anti-TNF
  • anti-IL17

 

ENTESITE E DACTILITE

Respondem melhor a: biológicos do que aos DMARDs clássicos.

 

ACOMETIMENTO AXIAL

Metotrexato funciona pouco. Preferir:

  • anti-TNF
  • anti-IL17.

 

INVESTIGAÇÕES ANTES DE BIOLÓGICOS

Obrigatório rastrear:

  • tuberculose
  • hepatite B
  • hepatite C
  • HIV em alguns casos

Avaliar vacinação.

 

COMORBIDADES IMPORTANTES

Psoríase tem associação forte com:

  • síndrome metabólica
  • obesidade
  • diabetes
  • depressão
  • risco cardiovascular
  • esteatose hepática

Isso influencia escolha terapêutica.

 

CORTICOIDE SISTÊMICO?

Evita-se uso crônico.

Pode:

  • causar rebote
  • desencadear psoríase pustulosa

Mas às vezes usado transitoriamente em situações selecionadas.

Dose dos medicamentos

As doses dos principais imunobiológicos para psoríase moderada/grave e artrite psoriásica variam conforme:

  • peso
  • indicação (pele vs articulação)
  • fase de indução/manutenção
  • resposta clínica.

 

ANTI-TNF

Adalimumab

Psoríase / artrite psoriásica

  • 80 mg SC inicial
  • depois:
    • 40 mg SC após 1 semana
  • manutenção:
    • 40 mg SC a cada 14 dias
  • Apresentação : seringa preenchida ou caneta autoaplicadora
  • Mais comum: 40 mg/0,4 mL ou 80 mg/0,8 mL
  • Aplicação: SC.

 

Etanercept

Psoríase

  • 50 mg SC 2x/semana por 12 semanas
    depois:
  • 50 mg/semana

Artrite psoriásica

  • 50 mg SC semanal

Apresentação

  • seringa preenchida ou caneta autoaplicadora

Dose comum: 50 mg/mL SC semanal.

 

Infliximab

Dose:

  • 5 mg/kg EV

Semanas:

  • 0 - 2 - 6

Depois:

  • a cada 8 semanas

Muito eficaz para:

  • psoríase grave
  • eritrodérmica
  • artrite importante.

Apresentação

  • frasco-ampola EV

Geralmente: 100 mg pó liofilizado

Necessita:

  • reconstituição
  • infusão venosa hospitalar.

 

ANTI-IL17

Secukinumab

Psoríase

  • 300 mg SC semanal
    nas semanas: 0, 1, 2, 3, 4

Depois:

  • 300 mg mensal

 

Artrite psoriásica

  • 150 mg mensal
    ou
  • 300 mg se pele importante.

 

Apresentação

  • caneta ou seringa preenchida

Mais comum: 150 mg/mL

Para 300 mg:

  • usam-se 2 injeções de 150 mg ou
  • formulações de 300 mg.

 

Ixekizumab

Psoríase

  • 160 mg inicial
    depois:
  • 80 mg a cada 2 semanas até semana 12

Depois:

  • 80 mg mensal

Apresentação

  • caneta autoaplicadora ou seringa

Dose: 80 mg/mL

 

ANTI-IL23

Guselkumab

  • 100 mg SC
    semanas:
    0 e 4

Depois:

  • a cada 8 semanas

Apresentação

  • seringa preenchida

Dose: 100 mg/mL


Risankizumab

  • 150 mg SC
    nas semanas:
    0 e 4

Depois:

  • a cada 12 semanas
  • Apresentação
  • caneta ou seringa preenchida
  • Dose comum: 150 mg/mL

 

ANTI-IL12/23

Ustekinumab

Dose depende do peso.

≤100 kg

  • 45 mg SC na semana 0 e 4
    depois:
  • a cada 12 semanas

>100 kg

  • 90 mg SC mesmo esquema

Apresentação

  • seringa preenchida

Doses:

  • 45 mg/0,5 mL
  • 90 mg/mL

 

PEQUENAS MOLÉCULAS

Apremilast

Titulação gradual até: 30 mg VO 12/12h

Apresentação

  • comprimidos VO

Comuns:

  • 10 mg
  • 20 mg
  • 30 mg

 

JAK INIBIDORES

Tofacitinib

  • 5 mg VO 12/12h
  • Apresentação
  • comprimidos VO - Comuns: 5 mg ou XR 11 mg

 

METOTREXATO (não biológico)

Muito usado ainda.

  • 15–25 mg/semana VO ou SC

Associar:

  • ácido fólico.

ANTES DE INICIAR BIOLÓGICOS

Obrigatório rastrear:

  • tuberculose
  • hepatite B
  • hepatite C

Avaliar:

  • vacinação
  • HIV em alguns casos

 

COMO O PACIENTE USA

A maioria dos SC:

  • autoaplicação domiciliar
  • semelhante a insulina/canetas modernas

Locais:

  • abdome
  • coxa
  • braço

Fontes

https://dermnetnz.org/topics/pasi-score

https://www.gov.br/conitec/pt-br/midias/protocolos/pcdt-da-artrite-psoriasica

https://www.scielo.br/j/rbr/a/DsYpkZ4pMrZZTxFTpKtKbps/?format=html&lang=pt

https://www.gov.br/conitec/pt-br/midias/protocolos/resumidos/pcdt-resumido-artrite-psoriaca